BorsaGEN BorsaGEN BorsaGEN
Formasyon rehberi

Hisse formasyonları: anlamları ve nasıl okunur?

Formasyon, fiyat grafiğinde sık görülen ve adı konmuş şekillerdir. Bu rehberde her formasyonun neye benzediğini, klasik teknik analizde nasıl yorumlandığını, kırılım, hedef ve bozulma seviyelerinin nasıl bulunduğunu ve Borsa İstanbul geçmişinde gerçekte ne olduğunu sade bir dille anlatıyoruz.

Bu sayfada yer alan bilgi ve gösterimler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Bu sayfa grafik formasyonlarını tanıtan eğitim içeriğidir. Yatırım danışmanlığı, al/sat tavsiyesi ya da getiri taahhüdü değildir. Geçmişteki oranlar gelecekte aynı sonucun alınacağı anlamına gelmez.

Önce temel kavramlar

Bütün formasyonlar aynı dört parçayla okunur: kırılım çizgisi, kırılım, hedef ve bozulma seviyesi. Soldaki çizim bunları bir ters omuz-baş-omuz üzerinde gösteriyor.

Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılımOmuzBaşOmuz
Turuncu çizgi kırılım çizgisi (boyun), halka kırılım günü. Kesikli çizgiler: yakın hedef, tam hedef ve bozulma seviyesi.
Kırılım çizgisi

Formasyonun "tamamlandı" sayılması için fiyatın geçmesi gereken çizgi. Omuz-baş-omuz ile çift tepe ve dipte buna boyun çizgisi denir; üçgen ve dikdörtgende şeklin kenarıdır; bayrakta bayrağın sınırıdır.

Kırılım

Günün kapanış fiyatının kırılım çizgisini geçtiği gün. Gün içinde geçip kapanışta geri dönmek kırılım sayılmaz; çünkü kapanış, o günün sonunda alıcı ve satıcıların vardığı ortak fiyattır.

Tam hedef

Klasik teknik analizdeki ölçüm: formasyonun yüksekliği, kırılım çizgisinden kırılım yönüne eklenir. Bir tahmin ya da söz değildir; şeklin geometrisinden çıkan bir seviyedir.

Yakın hedef

Aynı ölçümün yarısı, yani kırılım çizgisi ile tam hedefin tam ortası. Tam hedef çoğu zaman uzak olduğu için önce bu seviyeye bakılır.

Bozulma seviyesi

Şeklin ters ucundaki seviye. Kırılımdan sonra kapanış bu seviyenin ötesine geçerse formasyon "bozulmuş" sayılır: şeklin anlattığı hikâye artık geçerli değildir. Bu da gün içine göre değil, kapanışa göre ölçülür.

Hacim onayı

Kırılım günü işlem hacminin olağandan yüksek olması. Biz "önceki 20 günün ortalamasının 1,5 katı" ölçüsünü kullanıyoruz. Klasik okumada hacimli kırılım daha anlamlı sayılır.

Hedefin uzaklığı

Hedefe ulaşma ihtimalini en çok belirleyen şey, hedefin ne kadar uzakta olduğudur. Bunu hissenin ortalama günlük hareketiyle karşılaştırıyoruz: günde ortalama %3 oynayan bir hissede %12 uzaktaki hedef, "4 günlük hareket" uzaklığındadır.

40 seans

Sonucu kırılımdan sonraki 40 işlem gününde (yaklaşık iki ay) ölçüyoruz. Bu sürede hedefe dokunmayan ve bozulmayan formasyon "sonuçlanmadı" sayılır.

Formasyonlar

Bir formasyona tıklayınca aşağıdaki ayrıntılı anlatımına gidersiniz. Oranlar 17.03.2025 – 11.08.2026 arasında kırılan ve 40 işlem günü dolmuş formasyonlardan, her akşam yeniden hesaplanır.

Omuz-baş-omuz (OBO) Düşüş beklenir

Üç tepeden ortadakinin en yüksek olduğu şekil; yükselişin yorulduğunu anlatır.

Geçmişte tam hedef %5,7 · bugün 2 hisse
Ters omuz-baş-omuz (TOBO) Yükseliş beklenir

Omuz-baş-omuzun aynadaki görüntüsü; düşüşün yorulduğunu anlatır.

Geçmişte tam hedef %35,7
Çift tepe Düşüş beklenir

Fiyat aynı seviyede iki kez zirve yapıp geri çekilir; o seviyenin aşılamadığını anlatır.

Geçmişte tam hedef %26,1 · bugün 8 hisse
Çift dip Yükseliş beklenir

Fiyat aynı seviyede iki kez dip yapıp toparlanır; o seviyenin altına inilemediğini anlatır.

Geçmişte tam hedef %65,7 · bugün 7 hisse
Yükselen üçgen Yükseliş beklenir

Tepeler aynı seviyede, dipler giderek yükseliyor; fiyat bir direncin altında sıkışıyor.

Geçmişte tam hedef %37,7 (yukarı) · bugün 3 hisse
Alçalan üçgen Düşüş beklenir

Dipler aynı seviyede, tepeler giderek alçalıyor; fiyat bir desteğin üstünde sıkışıyor.

Geçmişte tam hedef %41,1 (yukarı) · bugün 3 hisse
Simetrik üçgen Yönü kırılım belirler

Tepeler alçalıyor, dipler yükseliyor; fiyat iki yönden sıkışıyor, yönü kırılım belirler.

Geçmişte tam hedef %34,2 (yukarı) · bugün 3 hisse
Dikdörtgen (yatay bant) Yönü kırılım belirler

Fiyat hem tepede hem dipte aynı seviyelere gelip dönüyor; yatay bir bant içinde.

Geçmişte tam hedef %67,5 (yukarı) · bugün 2 hisse
Boğa bayrağı Yükseliş beklenir

Sert bir yükselişin ardından kısa bir dinlenme; yükselişin sürmesi olarak okunur.

Geçmişte tam hedef %44,0 · bugün 2 hisse
Ayı bayrağı Düşüş beklenir

Sert bir düşüşün ardından kısa bir toparlanma; düşüşün sürmesi olarak okunur.

Geçmişte tam hedef %8,7 · bugün 143 hisse

Omuz-baş-omuz (OBO)

Düşüş beklenir Bugün listede 2 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılımOmuzBaşOmuz

Hedef nasıl hesaplanır?

Başın boyun çizgisine uzaklığı, kırılım noktasından aşağı doğru ölçülür. Örnek: Boyun 100 TL, baş 130 TL ise boy 30 TL'dir. Tam hedef 100 − 30 = 70 TL, yakın hedef 85 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Tüm kırılımlar35%37,1%5,7%29

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı. Örneği 50'den az olan satırlar kesin değildir.

Nedir?

Omuz-baş-omuz (kısaca OBO), grafikte yan yana üç tepe olarak görünür: ortadaki tepe (baş) iki yandakinden (omuzlar) belirgin biçimde yüksektir. Omuzlar arasındaki iki dibi birleştiren çizgiye boyun çizgisi denir. Teknik analizin en çok bilinen dönüş formasyonudur: uzun süren bir yükselişin sonunda alıcıların gücünü kaybettiği düşünülür.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat yükselir ve bir tepe yapar, sonra geri çekilir: sol omuz.
  2. Ardından daha yüksek bir tepe yapar ve yine geri çekilir: baş.
  3. Üçüncü kez yükselir ama başın seviyesine ulaşamadan döner: sağ omuz.
  4. Omuzlar arasındaki iki dip birleştirilir: boyun çizgisi.

Nasıl yorumlanır?

Klasik okumada sağ omzun başa yetişememesi, alıcıların artık fiyatı eskisi kadar yukarı taşıyamadığını gösterir. Şekil tek başına bir sonuç değildir; boyun çizgisi aşağı kırılmadıkça formasyon "oluşuyor" aşamasındadır.

Kırılım

Kapanışın boyun çizgisinin altına inmesiyle formasyon tamamlanmış sayılır.

Hedef

Başın boyun çizgisine uzaklığı, kırılım noktasından aşağı doğru ölçülür.

Bozulma

Kırılımdan sonra kapanış sağ omzun tepesinin üstüne çıkarsa formasyon bozulmuş sayılır.

Dikkat edilecekler

  • Boyun çizgisi eğik olabilir; kırılım seviyesi o günkü çizgi değeridir.
  • Uzun süren yükselişin sonunda oluşan omuz-baş-omuz daha anlamlı sayılır.
  • Hedef çoğu zaman uzaktır; Borsa İstanbul'da tam hedefe ulaşma oranı düşüktür ("Borsa İstanbul'da ne oldu?" bölümü).
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • Baş, iki omuzdan en az %4 yüksek olmalı; iki omuz birbirine %4'ten yakın olmalı.
  • Boyun çizgisindeki iki dip birbirine %5'ten yakın olmalı.
  • Sol omuzdan sağ omza 15 ile 150 işlem günü geçmeli; baş, omuzların ortasına yakın durmalı.
  • Başın boyuna uzaklığı fiyatın en az %8'i olmalı.
  • Tespitten sonra 30 işlem günü içinde kırılım gelmezse formasyon listeden düşer.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Ters omuz-baş-omuz (TOBO)

Yükseliş beklenir
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılımOmuzBaşOmuz

Hedef nasıl hesaplanır?

Başın boyun çizgisine uzaklığı, kırılım noktasından yukarı doğru ölçülür. Örnek: Boyun 50 TL, baş 40 TL ise boy 10 TL'dir. Tam hedef 60 TL, yakın hedef 55 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Tüm kırılımlar28%67,9%35,7%19

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı. Örneği 50'den az olan satırlar kesin değildir.

Nedir?

Ters omuz-baş-omuz (TOBO), OBO'nun baş aşağı hâlidir: üç dipten ortadaki (baş) iki yandakinden belirgin biçimde aşağıdadır. Aradaki iki tepeyi birleştiren çizgi boyun çizgisidir. Uzun bir düşüşün sonunda satıcıların gücünü kaybettiği şeklinde okunur.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat düşer, bir dip yapar ve toparlanır: sol omuz.
  2. Daha derin bir dip yapar ve yine toparlanır: baş.
  3. Üçüncü düşüş başın seviyesine inmeden döner: sağ omuz.
  4. Aradaki iki tepe birleştirilir: boyun çizgisi.

Nasıl yorumlanır?

Sağ omzun başın altına inememesi, satıcıların fiyatı eskisi kadar aşağı itemediğini gösterir. Boyun çizgisi yukarı kırılmadıkça şekil yalnızca bir olasılıktır.

Kırılım

Kapanışın boyun çizgisinin üstüne çıkmasıyla formasyon tamamlanmış sayılır.

Hedef

Başın boyun çizgisine uzaklığı, kırılım noktasından yukarı doğru ölçülür.

Bozulma

Kırılımdan sonra kapanış sağ omzun dibinin altına inerse formasyon bozulmuş sayılır.

Dikkat edilecekler

  • Uzun bir düşüşün ardından oluşan TOBO daha anlamlı sayılır.
  • Kırılım günü hacminin yüksek olması klasik okumada kırılımı güçlendirir.
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • Baş, iki omuzdan en az %4 aşağıda olmalı; iki omuz birbirine %4'ten yakın olmalı.
  • Boyun çizgisindeki iki tepe birbirine %5'ten yakın olmalı.
  • Sol omuzdan sağ omza 15 ile 150 işlem günü geçmeli.
  • Başın boyuna uzaklığı fiyatın en az %8'i olmalı; 30 işlem günü içinde kırılım beklenir.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Çift tepe

Düşüş beklenir Bugün listede 8 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılımTepeTepe

Hedef nasıl hesaplanır?

Tepelerin boyun çizgisine ortalama uzaklığı, boyundan aşağı ölçülür. Örnek: Tepeler 120 TL, aradaki dip 100 TL ise boy 20 TL'dir. Tam hedef 80 TL, yakın hedef 90 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Tüm kırılımlar357%62,5%26,1%14

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı.

Nedir?

Çift tepe, grafikte "M" harfine benzer: fiyat yaklaşık aynı seviyede iki kez zirve yapar ve ikisinde de geri çekilir. İki tepe arasındaki dip boyun çizgisidir. Alıcıların aynı fiyatı ikinci kez aşamaması olarak okunur.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat bir tepe yapar ve geri çekilir.
  2. Aradaki dipten yeniden yükselir ama ilk tepenin seviyesini belirgin biçimde aşamaz.
  3. İkinci tepeden de geri döner; iki tepe arasındaki dip boyun çizgisi olur.

Nasıl yorumlanır?

İki tepenin aynı seviyede kalması, o fiyatta satıcıların yoğunlaştığı bir direnç olduğunu düşündürür. Fiyat boyun çizgisinin altına inene kadar şekil tamamlanmış sayılmaz; çünkü birçok çift tepe gibi görünen yapı, aslında yükselişin içindeki bir dinlenmedir.

Kırılım

Kapanışın iki tepe arasındaki dibin (boyun çizgisinin) altına inmesiyle tamamlanır.

Hedef

Tepelerin boyun çizgisine ortalama uzaklığı, boyundan aşağı ölçülür.

Bozulma

Kırılımdan sonra kapanış yüksek olan tepenin üstüne çıkarsa formasyon bozulmuş sayılır.

Dikkat edilecekler

  • İki tepe arasında yeterli süre olmalı; çok yakın iki tepe genelde tek bir dalgalanmadır.
  • Borsa İstanbul'da yükselen bir piyasada ölçüldüğü için çift tepenin sonuçları zayıf kaldı ("Borsa İstanbul'da ne oldu?" bölümü).
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • İkinci tepe birinciden en çok %3 aşağıda ya da %2 yukarıda olmalı.
  • İki tepe arasında 10 ile 90 işlem günü olmalı; formasyondan önceki fiyat boyun çizgisinin altında olmalı.
  • Tepelerin boyuna uzaklığı fiyatın en az %8'i olmalı; 30 işlem günü içinde kırılım beklenir.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Çift dip

Yükseliş beklenir Bugün listede 7 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılımDipDip

Hedef nasıl hesaplanır?

Diplerin boyun çizgisine ortalama uzaklığı, boyundan yukarı ölçülür. Örnek: Dipler 40 TL, aradaki tepe 50 TL ise boy 10 TL'dir. Tam hedef 60 TL, yakın hedef 55 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Tüm kırılımlar382%85,6%65,7%10

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı.

Nedir?

Çift dip, grafikte "W" harfine benzer: fiyat yaklaşık aynı seviyede iki kez dip yapar ve ikisinden de toparlanır. İki dip arasındaki tepe boyun çizgisidir. Satıcıların aynı fiyatın altına ikinci kez inememesi olarak okunur.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat bir dip yapar ve toparlanır.
  2. Aradaki tepeden yeniden düşer ama ilk dibin belirgin biçimde altına inmez.
  3. İkinci dipten de toparlanır; iki dip arasındaki tepe boyun çizgisi olur.

Nasıl yorumlanır?

İki dibin aynı seviyede kalması, o fiyatta alıcıların yoğunlaştığı bir destek olduğunu düşündürür. Boyun çizgisi yukarı kırılmadıkça şekil yalnızca bir olasılıktır.

Kırılım

Kapanışın iki dip arasındaki tepenin (boyun çizgisinin) üstüne çıkmasıyla tamamlanır.

Hedef

Diplerin boyun çizgisine ortalama uzaklığı, boyundan yukarı ölçülür.

Bozulma

Kırılımdan sonra kapanış alçak olan dibin altına inerse formasyon bozulmuş sayılır.

Dikkat edilecekler

  • Hedefi görece yakın olduğu için Borsa İstanbul'da tam hedefe ulaşma oranı en yüksek formasyonlardan biridir ("Borsa İstanbul'da ne oldu?" bölümü).
  • Yüksek oran, şeklin kendisinden çok hedefin yakın olmasından gelir; aynı uzaklıktaki hedeflere başka hisseler de benzer sıklıkla ulaştı.
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • İkinci dip birinciden en çok %2 aşağıda ya da %3 yukarıda olmalı.
  • İki dip arasında 10 ile 90 işlem günü olmalı; formasyondan önceki fiyat boyun çizgisinin üstünde olmalı.
  • Diplerin boyuna uzaklığı fiyatın en az %8'i olmalı; 30 işlem günü içinde kırılım beklenir.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Yükselen üçgen

Yükseliş beklenir Bugün listede 3 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılım

Hedef nasıl hesaplanır?

Üçgenin başlangıçtaki yüksekliği, kırılan çizgiden kırılım yönüne ölçülür. Örnek: Direnç 100 TL, başlangıçtaki dip 85 TL ise yükseklik 15 TL'dir. Yukarı kırılımda tam hedef 115 TL, yakın hedef 107,50 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Yukarı kırılanlar61%78,7%37,7%18
Aşağı kırılanlar50%42,0%12,0%22

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı.

Nedir?

Yükselen üçgende tepeler yaklaşık aynı seviyede yatay bir direnç oluşturur, dipler ise her seferinde biraz daha yukarıda kalır. Fiyat bu iki çizgi arasında giderek daralan bir alanda sıkışır.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat aynı seviyeye birkaç kez gelip geri döner: yatay üst çizgi.
  2. Her geri çekilme bir öncekinden daha yukarıda biter: yükselen alt çizgi.
  3. İki çizgi arasındaki alan daralır.

Nasıl yorumlanır?

Klasik okumada yukarı kırılım beklenir; çünkü alıcılar her seferinde daha yüksek fiyattan almaya razıdır, satıcılar ise hep aynı seviyede bekler. Yine de kırılım iki yönde de gelebilir; bu yüzden yönü kırılımın tarafı belirler.

Kırılım

Kapanış üst çizginin üstüne çıkarsa yukarı, alt çizginin altına inerse aşağı kırılım sayılır.

Hedef

Üçgenin başlangıçtaki yüksekliği, kırılan çizgiden kırılım yönüne ölçülür.

Bozulma

Yukarı kırılımdan sonra kapanış son dibin altına inerse (aşağı kırılımda son tepenin üstüne çıkarsa) formasyon bozulmuş sayılır.

Dikkat edilecekler

  • Kırılım üçgenin ucuna çok yaklaşmadan gelirse daha anlamlı sayılır.
  • Borsa İstanbul'da aşağı kırılan yükselen üçgenlerin sonuçları yukarı kırılanlardan belirgin biçimde zayıf kaldı.
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • Üst çizgi şeklin başından sonuna en çok %3 değişmeli (yatay); alt çizgi en az %4 yükselmeli; alan en az %20 daralmalı.
  • Son beş belirgin tepe ve dip birlikte incelenir; bir kenarda en az üç temas olur.
  • Şeklin başından sonuna 20 ile 150 işlem günü geçmiş olmalı; tepe ve dipler kendi çizgilerine en çok %2,5 uzaklıkta olmalı.
  • Bu süre boyunca kapanışlar iki çizginin arasında kalmalı (en çok %2 taşma hoş görülür).
  • Şeklin başlangıçtaki yüksekliği fiyatın en az %8'i olmalı.
  • Tespitten sonra 30 işlem günü içinde kapanış bir kenarı geçmezse ya da iki çizgi kesişirse formasyon listeden düşer.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Alçalan üçgen

Düşüş beklenir Bugün listede 3 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılım

Hedef nasıl hesaplanır?

Üçgenin başlangıçtaki yüksekliği, kırılan çizgiden kırılım yönüne ölçülür. Örnek: Destek 50 TL, başlangıçtaki tepe 58 TL ise yükseklik 8 TL'dir. Aşağı kırılımda tam hedef 42 TL, yakın hedef 46 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Yukarı kırılanlar90%67,8%41,1%19
Aşağı kırılanlar54%33,3%7,4%24

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı.

Nedir?

Alçalan üçgen, yükselen üçgenin aynadaki görüntüsüdür: dipler yaklaşık aynı seviyede yatay bir destek oluşturur, tepeler ise her seferinde biraz daha aşağıda kalır.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat aynı seviyeye birkaç kez inip toparlanır: yatay alt çizgi.
  2. Her toparlanma bir öncekinden daha aşağıda biter: alçalan üst çizgi.
  3. İki çizgi arasındaki alan daralır.

Nasıl yorumlanır?

Klasik okumada aşağı kırılım beklenir; çünkü satıcılar her seferinde daha aşağıdan satmaya razıdır, alıcılar ise hep aynı seviyede bekler. Kırılım iki yönde de gelebilir.

Kırılım

Kapanış alt çizginin altına inerse aşağı, üst çizginin üstüne çıkarsa yukarı kırılım sayılır.

Hedef

Üçgenin başlangıçtaki yüksekliği, kırılan çizgiden kırılım yönüne ölçülür.

Bozulma

Aşağı kırılımdan sonra kapanış son tepenin üstüne çıkarsa (yukarı kırılımda son dibin altına inerse) formasyon bozulmuş sayılır.

Dikkat edilecekler

  • Borsa İstanbul'da alçalan üçgenler, beklenenin tersine, yukarı kırıldığında daha iyi sonuç verdi; aşağı kırılanlarda tam hedefe ulaşma oranı düşük kaldı.
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • Alt çizgi şeklin başından sonuna en çok %3 değişmeli (yatay); üst çizgi en az %4 alçalmalı; alan en az %20 daralmalı.
  • Son beş belirgin tepe ve dip birlikte incelenir; bir kenarda en az üç temas olur.
  • Şeklin başından sonuna 20 ile 150 işlem günü geçmiş olmalı; tepe ve dipler kendi çizgilerine en çok %2,5 uzaklıkta olmalı.
  • Bu süre boyunca kapanışlar iki çizginin arasında kalmalı (en çok %2 taşma hoş görülür).
  • Şeklin başlangıçtaki yüksekliği fiyatın en az %8'i olmalı.
  • Tespitten sonra 30 işlem günü içinde kapanış bir kenarı geçmezse ya da iki çizgi kesişirse formasyon listeden düşer.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Simetrik üçgen

Yönü kırılım belirler Bugün listede 3 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılım

Hedef nasıl hesaplanır?

Üçgenin başlangıçtaki yüksekliği, kırılan çizgiden kırılım yönüne ölçülür. Örnek: Başlangıçta üst çizgi 60 TL, alt çizgi 48 TL ise yükseklik 12 TL'dir. Kırılım 56 TL'den yukarı gelirse tam hedef 68 TL, yakın hedef 62 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Yukarı kırılanlar76%55,3%34,2%28
Aşağı kırılanlar84%23,8%3,6%34

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı.

Nedir?

Simetrik üçgende tepeler alçalır, dipler yükselir; iki çizgi birbirine yaklaşır ve fiyat giderek daralan bir alanda sıkışır. Alıcılar da satıcılar da geri adım atmaktadır; kararsız bir dönemdir.

Nasıl oluşur?

  1. Her tepe bir öncekinden aşağıda kalır: alçalan üst çizgi.
  2. Her dip bir öncekinden yukarıda kalır: yükselen alt çizgi.
  3. Çizgiler birbirine yaklaşır.

Nasıl yorumlanır?

Simetrik üçgen kendi başına yön söylemez; hangi tarafa kırıldığı belirleyicidir. Klasik okumada kırılım, üçgenden önceki hareketin yönünde gelirse daha anlamlı sayılır.

Kırılım

Kapanış üst çizginin üstüne çıkarsa yukarı, alt çizginin altına inerse aşağı kırılım sayılır.

Hedef

Üçgenin başlangıçtaki yüksekliği, kırılan çizgiden kırılım yönüne ölçülür.

Bozulma

Yukarı kırılımdan sonra kapanış son dibin altına inerse (aşağı kırılımda son tepenin üstüne çıkarsa) formasyon bozulmuş sayılır.

Dikkat edilecekler

  • Başlangıç yüksekliği büyük olduğu için hedefler çoğu zaman uzak kalır; Borsa İstanbul'da aşağı kırılan simetrik üçgenlerde tam hedefe ulaşma oranı çok düşüktür.
  • Fiyat üçgenin ucuna kadar kırılmadan sürüklenirse şekil anlamını yitirir; biz bu durumda formasyonu listeden çıkarıyoruz.
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • Üst çizgi en az %4 alçalmalı, alt çizgi en az %4 yükselmeli; alan en az %20 daralmalı.
  • Son beş belirgin tepe ve dip birlikte incelenir; bir kenarda en az üç temas olur.
  • Şeklin başından sonuna 20 ile 150 işlem günü geçmiş olmalı; tepe ve dipler kendi çizgilerine en çok %2,5 uzaklıkta olmalı.
  • Bu süre boyunca kapanışlar iki çizginin arasında kalmalı (en çok %2 taşma hoş görülür).
  • Şeklin başlangıçtaki yüksekliği fiyatın en az %8'i olmalı.
  • Tespitten sonra 30 işlem günü içinde kapanış bir kenarı geçmezse ya da iki çizgi kesişirse formasyon listeden düşer.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Dikdörtgen (yatay bant)

Yönü kırılım belirler Bugün listede 2 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılım

Hedef nasıl hesaplanır?

Bandın yüksekliği, kırılan sınırdan kırılım yönüne ölçülür. Örnek: Bant 20 ile 24 TL arasındaysa yükseklik 4 TL'dir. Yukarı kırılımda tam hedef 28 TL, yakın hedef 26 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Yukarı kırılanlar40%82,5%67,5%10
Aşağı kırılanlar32%53,1%25,0%15

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı. Örneği 50'den az olan satırlar kesin değildir.

Nedir?

Dikdörtgende (yatay bant) fiyat hem tepede hem dipte yaklaşık aynı seviyelere gelip döner. Alıcılar ve satıcılar belli bir fiyat aralığında dengededir.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat aynı tepe seviyesine en az iki kez gelir: üst sınır.
  2. Aynı dip seviyesine en az iki kez iner: alt sınır.
  3. Bu iki yatay çizgi arasında gidip gelir.

Nasıl yorumlanır?

Bant içinde kaldıkça yön belirsizdir. Bant hangi yönde kırılırsa klasik okumada hareketin o yönde süreceği varsayılır.

Kırılım

Kapanış üst sınırın üstüne çıkarsa yukarı, alt sınırın altına inerse aşağı kırılım sayılır.

Hedef

Bandın yüksekliği, kırılan sınırdan kırılım yönüne ölçülür.

Bozulma

Yukarı kırılımdan sonra kapanış son dibin altına inerse (aşağı kırılımda son tepenin üstüne çıkarsa) formasyon bozulmuş sayılır.

Dikkat edilecekler

  • Dar bantlarda hedef yakındır; Borsa İstanbul'da yukarı kırılan dikdörtgenlerin tam hedefe ulaşma oranı yüksek çıktı, ama örnek sayısı az.
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • Üst ve alt çizgi şeklin başından sonuna en çok %3 değişmeli (ikisi de yatay).
  • Son beş belirgin tepe ve dip birlikte incelenir; bir kenarda en az üç temas olur.
  • Şeklin başından sonuna 20 ile 150 işlem günü geçmiş olmalı; tepe ve dipler kendi çizgilerine en çok %2,5 uzaklıkta olmalı.
  • Bu süre boyunca kapanışlar iki çizginin arasında kalmalı (en çok %2 taşma hoş görülür).
  • Şeklin başlangıçtaki yüksekliği fiyatın en az %8'i olmalı.
  • Tespitten sonra 30 işlem günü içinde kapanış bir kenarı geçmezse ya da iki çizgi kesişirse formasyon listeden düşer.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Boğa bayrağı

Yükseliş beklenir Bugün listede 2 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılımDirekBayrak

Hedef nasıl hesaplanır?

Direğin boyu, bayrağın üst sınırından yukarı ölçülür. Örnek: Direk 40 TL'den 50 TL'ye çıktıysa boy 10 TL'dir. Bayrağın üst sınırı 49 TL ise tam hedef 59 TL, yakın hedef 54 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Tüm kırılımlar752%66,0%44,0%18

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı.

Nedir?

Boğa bayrağında önce kısa sürede sert bir yükseliş olur; buna direk denir. Ardından fiyat dar bir alanda birkaç gün dinlenir; bu da bayraktır. Dinlenme önceki yükselişin yarısını geri almaz.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat en çok 10 işlem gününde en az %15 yükselir: direk.
  2. Sonraki günlerde zirvenin üstüne çıkmadan ve yükselişin yarısını geri vermeden dar bir alanda kalır: bayrak.

Nasıl yorumlanır?

Klasik okumada bayrak, yükselişin "nefes alması"dır: kâr satışları olur ama fiyat fazla geri gelmez. Bayrağın üst sınırı yukarı kırılırsa önceki hareketin sürmesi beklenir.

Kırılım

Kapanışın bayrağın üst sınırının (dinlenme sırasındaki en yüksek fiyatın) üstüne çıkmasıyla tamamlanır.

Hedef

Direğin boyu, bayrağın üst sınırından yukarı ölçülür.

Bozulma

Kırılımdan sonra kapanış bayrağın alt sınırının altına inerse formasyon bozulmuş sayılır. Kırılımdan önce fiyat direğin yarısını geri alırsa bayrak oluşmadan bozulur.

Dikkat edilecekler

  • Direk çok sert olduğunda hedef de çok uzak çıkar; yakın hedef bu yüzden daha gerçekçi bir ilk seviyedir.
  • Bayrak kısa süreli bir formasyondur; kırılım uzun süre gelmezse anlamını yitirir.
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • Direk: en çok 10 işlem gününde en az %15 yükseliş ve son 15 günün zirvesi.
  • Sonraki 5 günde fiyat zirveyi %1'den fazla aşmamalı ve yükselişin yarısını geri almamalı.
  • Kırılım bu 5 günden sonraki 20 işlem günü içinde gelmeli; gelmezse formasyon listeden düşer.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Ayı bayrağı

Düşüş beklenir Bugün listede 143 hisse ›
Tam hedefYakın hedefBozulmaKırılımDirekBayrak

Hedef nasıl hesaplanır?

Direğin boyu, bayrağın alt sınırından aşağı ölçülür. Örnek: Direk 80 TL'den 60 TL'ye indiyse boy 20 TL'dir. Bayrağın alt sınırı 61 TL ise tam hedef 41 TL, yakın hedef 51 TL olur.

Borsa İstanbul'da ne oldu?

ÖrnekYakın hedefTam hedefUzaklık
Tüm kırılımlar817%34,8%8,7%25
Hacim onaylı kırılım70%42,9%14,3%22

Kırılımdan sonraki 40 işlem gününde, bozulma seviyesine gelmeden hedefe dokunanların oranı. "Uzaklık": kırılım günü tam hedefin ortanca uzaklığı.

Nedir?

Ayı bayrağı, boğa bayrağının aynadaki görüntüsüdür: önce kısa sürede sert bir düşüş (direk), ardından fiyat dar bir alanda birkaç gün tutunur (bayrak). Toparlanma önceki düşüşün yarısını geri almaz.

Nasıl oluşur?

  1. Fiyat en çok 10 işlem gününde en az %15 düşer: direk.
  2. Sonraki günlerde dibin altına inmeden ve düşüşün yarısını geri almadan dar bir alanda kalır: bayrak.

Nasıl yorumlanır?

Klasik okumada bayrak, düşüşün "nefes alması"dır. Bayrağın alt sınırı aşağı kırılırsa önceki hareketin sürmesi beklenir.

Kırılım

Kapanışın bayrağın alt sınırının (dinlenme sırasındaki en düşük fiyatın) altına inmesiyle tamamlanır.

Hedef

Direğin boyu, bayrağın alt sınırından aşağı ölçülür.

Bozulma

Kırılımdan sonra kapanış bayrağın üst sınırının üstüne çıkarsa formasyon bozulmuş sayılır. Kırılımdan önce fiyat düşüşün yarısını geri alırsa bayrak oluşmadan bozulur.

Dikkat edilecekler

  • Sert düşüşlerden sonra hedef çok uzak çıkar; tam hedefe ulaşma oranı bu yüzden çok düşüktür.
  • Kırılım günü hacmi yüksek olan ayı bayraklarında sonuçlar biraz daha güçlü çıktı (karnede "hacim onaylı kırılım" satırı); örnek sayısı az.
  • Sert düşüşten sonra fiyat kırılımın hemen ardından tersine dönebilir; bozulma seviyesi bu yüzden önemlidir.
Tarayıcımız bu formasyonu nasıl buluyor?
  • Önce grafikteki belirgin tepe ve dipler işaretlenir: bir tepe ya da dip, fiyat oradan en az %5 (çok oynak hisselerde daha fazla) geri döndüğünde kesinleşir.
  • Direk: en çok 10 işlem gününde en az %15 düşüş ve son 15 günün dibi.
  • Sonraki 5 günde fiyat dibi %1'den fazla aşmamalı ve düşüşün yarısını geri almamalı.
  • Kırılım bu 5 günden sonraki 20 işlem günü içinde gelmeli; gelmezse formasyon listeden düşer.
  • Formasyon, son tepesi ya da dibi kesinleştiği gün listeye girer; o günden sonraki fiyatlara bakılmaz.

Formasyonlar ne kadar güvenilir?

Borsa İstanbul'daki bütün hisselerde bulduğumuz formasyonların sonuçlarını her akşam ölçüyoruz. Ölçümden çıkan üç ders:

Belirleyen, hedefin uzaklığı

Hedefe ulaşma ihtimalini en çok, hedefin hissenin günlük hareketine göre ne kadar uzakta olduğu belirliyor. Yukarı yönde, günlük hareketin 2 katından yakın hedeflere %80 oranında, 6–9 katı uzaktakilere %33 oranında ulaşıldı. Bu yüzden her formasyona bir de yakın hedef ekliyoruz.

Şekil tek başına üstünlük sağlamıyor

Aynı uzaklıktaki hedeflere, aynı günlerde rastgele seçilen başka hisseler de benzer sıklıkla ulaştı. Formasyonlar grafiği okumayı öğrenmek için yararlıdır ama tek başına gelecekteki fiyatı tahmin etmez.

Piyasanın yönü sonucu değiştirir

Ölçüm döneminde (17.03.2025 – 06.10.2026) BIST 100 %13,9 yükseldi; düşüş bekleyen formasyonlar yükselen bir piyasaya karşı ölçüldü. Tek bir formasyonu değerlendirirken piyasanın genel yönünü de hesaba katmak gerekir.

Sık sorulan sorular

Formasyon bir al ya da sat sinyali midir?

Hayır. Formasyon, geçmiş fiyat hareketinin geometrik bir tanımıdır. Bu sayfadaki ve listedeki formasyonlar hiçbir puana, sinyale ya da otomatik işleme bağlanmaz; yalnızca eğitim ve bilgilendirme amaçlıdır.

Kırılım neden gün içine değil de kapanışa göre ölçülüyor?

Fiyat gün içinde çizgiyi geçip kapanışta geri dönebilir; bu tür "sahte kırılımlar" sık görülür. Kapanış, o günün sonunda alıcı ve satıcıların vardığı ortak fiyat olduğu için daha güvenilir bir ölçüdür. Bozulma seviyesi de aynı nedenle kapanışla ölçülür.

Neden iki hedef var: yakın ve tam?

Klasik ölçüm (tam hedef) çoğu zaman fiyattan çok uzakta kalır; özellikle sert hareketlerden sonra oluşan formasyonlarda hedef fiyatın yarısından fazla uzakta olabilir. Yakın hedef, aynı ölçümün yarısıdır ve geçmişte çok daha sık ulaşılmış bir ilk seviyedir.

Hedefe ulaşmazsa ne olur?

Sonucu kırılımdan sonraki 40 işlem gününde ölçüyoruz. Bu sürede kapanış bozulma seviyesini geçerse formasyon "bozuldu", hedefe dokunmadan ve bozulmadan süre biterse "sonuçlanmadı" sayılır. Arşiv günlerinin listesinde her formasyonun sonradan ne yaptığı yazar.

Formasyonlar her gün yeniden mi bulunuyor?

Evet. Her akşam seans kapandıktan sonra Borsa İstanbul'daki bütün hisselerin grafiği yeniden taranır. Her günün listesi yalnızca o güne kadarki fiyatlarla hazırlanır ve sonradan değiştirilmez.