Altın

Bu yazı 26 Eylül değerlendirmesi ile 28 Eylül ara güncellemesinin devamıdır. O yazılar düşüşün yeni bir haberden değil, zaten görünür olan faiz ve dolar baskısından geldiğini söylüyordu. Bu hafta tablo iki yönde birden değişti: faiz beklentisi tarafı altının lehine döndü, getiri ve dolar tarafı aleyhine kaldı. Yazının geri kalanı bu ikiliği açıklıyor ve tahminleri ona göre ayarlıyor.

Haftanın verileri. ABD'de eylül ayında tarım dışı istihdam yalnız 29 bin arttı; beklenti 85–90 bindi, temmuz ve ağustos toplam 60 bin aşağı revize edildi, özel sektör 46 bin eklerken kamu 17 bin azalttı ve işsizlik oranı %4,2'ye yükseldi [2]. İki gün önce açıklanan ağustos PCE enflasyonu da (Fed'in izlediği gösterge) beklentinin altında kaldı: çekirdek aylık %0,2, yıllık %3,0; manşet yıllık %3,4 [4]. Fed yöneticileri aynı yöne işaret etti: New York Fed Başkanı Williams 29 Eylül'de 'acele etmeye gerek yok', Başkan Yardımcısı Jefferson 1 Ekim'de 'sonraki adım zaman alabilir' dedi [5]. Sonuç fiyatlamaya yansıdı: 28 Ekim toplantısında faizin sabit tutulma olasılığı bir haftada %36'dan %78'e çıktı; aralıkta 25 baz puanlık artırım ise hâlâ %67 ile fiyatlanıyor [3]. 'Fiyatlama' burada piyasanın vadeli sözleşmelerle ortaya koyduğu beklenti anlamındadır, Fed'in açıklanmış kararı değil.

Altın buna rağmen düştü ve sebep tahvil piyasasında. 10 yıllık ABD tahvil getirisi haftayı %5,28'de kapattı (haftalık +12 baz puan), hafta içinde %5,34 ile yirmi yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine dokundu; dolar endeksi 101,9 ile 52 haftalık bandın tepesinde [3]. Getirileri yukarıda tutan şey enflasyon korkusu: Brent petrol 100 doların üzerinde kaldı, 28 Eylül'de ABD yönetiminin İran'ın Hürmüz Boğazı için önerdiği yedi günlük planı reddetmesiyle fiyat yeniden sertleşti ve altın o gün %3,9 düşerek 4.111 dolarla yedi haftanın dibini gördü; cuma günü G7 ülkeleri dört ayda 100 milyon varil acil rezerv (önce dizel) salma kararı aldı [11]. Okuyucu için anlamı: altın faiz getirmez, bu yüzden rakibi olan tahvilin 'reel getirisi' (faiz eksi enflasyon beklentisi) yüksek kaldıkça altın tutmanın fırsat maliyeti artar. Bu hafta faiz artırımı beklentisi geriledi ama reel getiri gerilemedi; altın ikincisine baktı.

Piyasa görüşü de buna göre bölündü. Kitco'nun haftalık anketinde 13 Wall Street analistinin %23'ü yükseliş, %46'sı düşüş bekliyor, %31'i yön vermiyor; 182 bireysel katılımcının %47'si yükseliş, %33'ü düşüş diyor ve bireysel tarafta temmuzdan beri ilk kez yükseliş çoğunluğu kayboldu [1]. Adı geçen görüşler fiyatı iki yönden çerçeveliyor: Bannockburn'den Marc Chandler 4.280–4.300 doların kırılmasını yükselişin şartı sayıyor; Walsh Trading'den Sean Lusk istihdam sonrası düşüşü 'hayal kırıklığı' olarak niteleyip ekimde mevsimsel toparlanmayla 4.400–4.500 bandını gündeme getiriyor; FxPro'dan Alex Kuptsikevich ise 4.000 dolara doğru hareket bekliyor [1]. Teknik çerçeve: 4.000 dolar psikolojik destek, 4.200 ilk direnç [16].

Uzun vadeyi taşıyan dayanaklar. Dünya Altın Konseyi verilerine göre Çin Merkez Bankası ağustosta 20 ton alımla 2023 Ekim'den beri en güçlü ayını yaptı; merkez bankalarının temmuz net alımı 23 ton (Çin 20, Polonya 8). Yılbaşından beri toplam alım yaklaşık 130 ton — geçen yılın aynı döneminde yaklaşık 160 tondu; yani alım sürüyor ama tempo düşük [6]. Hollanda Merkez Bankası yaklaşık 86 ton altını New York ve Ottawa'dan Londra'ya taşıdı; bu bir satış değil, saklama yeri değişikliğidir [6]. Borsa yatırım fonları ağustosta 18 milyar dolarla tarihin ikinci büyük aylık girişini görmüş, toplam varlık 4.189 tonla rekor kırmıştı [7]; eylül verisi bu hafta açıklanacak ve %6'lık düşüşün ardından çıkış görülmesi şaşırtıcı olmaz — veri gelmeden tahmin yürütülmüyor. Kurumsal hedefler yerinde: Goldman Sachs daha şahin bir Fed varsayımıyla 2026 sonu hedefini 4.900 dolara indirmişti ve 2027 için 5.400 dolar veriyor; UBS 5.500 dolarda [8]. J.P. Morgan dördüncü çeyrek için 4.500, HSBC yıl ortalaması 4.560, Bank of America 4.360 dolar [9]. Hepsi bugünkü 4.141 doların üzerinde; kurumlar bu seviyeyi düşük buluyor, ama kısa vadede henüz haklı çıkmadılar.

Jeopolitik tarafta güvenli liman talebini besleyen iki unsur bu hafta zayıfladı. ABD ve Çin, Trump–Xi zirvesinde ticaret ateşkesini 10 Ocak 2027'ye uzattı ve karşılıklı 30 milyar dolarlık mal grubunda tarife indirdi; ABD'de bütçe 11 Aralık'a kadar uzatıldığı için geçen yıl ekimde altını 4.000 doların üzerine taşıyan hükümet kapanması bu yıl yaşanmadı [10]. İran cephesi ise ters yönde çalışıyor: Hürmüz gerginliği petrol üzerinden enflasyon beklentisini ve dolayısıyla getirileri yukarıda tutuyor [11]. Yani jeopolitik risk bu kez altına 'korku primi' olarak değil, 'enflasyon-faiz' kanalından aleyhte yansıyor.

Türkiye tarafı. Dolar/TL 49,13 ile haftayı %0,3 yukarıda kapattı; yılbaşından bu yana artış %14,2 [15]. TCMB'nin eylül Piyasa Katılımcıları Anketi'nde (67 katılımcı) yıl sonu kur beklentisi 51,57, on iki ay sonrası 58,60; yıl sonu enflasyon beklentisi %29,61 [13]. Buradaki kur varsayımları o kümenin ortasında: ay sonu 49,75, yıl sonu 51,50, on iki ay 58,60. Pazartesi 10:00'da TÜİK eylül enflasyonunu açıklayacak; beklenti aylık %2,1, yıllık %30 civarı (ağustos %31,51), geçen yılın yüksek eylül bazı yıllık oranı aşağı çekiyor [14]. Politika faizi %37'de; anket yıl sonu için %35 civarı bekliyor, yani yıl bitmeden indirim fiyatlanıyor ve 22 Ekim toplantısı bunun ilk sınavı [14]. Kapalıçarşı'da gram altın 6.543 lira; ons ve kurdan hesaplanan 6.540 liraya göre fark sıfıra yakın, geçen hafta −%0,8'di [15]. Hafta sonu kotasyonu olduğu için bu kapanmanın kalıcı mı yoksa düşük işlem hacminden mi olduğu pazartesi anlaşılır.

Riskler ve varsayımlar. Yukarı yönlü riskler: petrol şokunun büyümesi, zayıf verinin aralık artırımını da fiyattan çıkarması, fonlara girişin dönmesi. Aşağı yönlü riskler: ekim ortasındaki ABD enflasyon verisinin yüksek gelmesi (getiri %5,4'ün üzerine çıkar, dolar endeksi 102,8 direncini dener [3]), 7 Ekim tutanaklarının şahin dili, Çin alımlarının yavaşlaması. Tahminler ons × kur / 31,1035 formülüyle hesaplandı; bir haftalık ufuk için ons 4.145 ve kur 49,25, ay sonu 4.180 ve 49,75, üç ay 4.300 ve 51,40, yıl sonu 4.350 ve 51,50, on iki ay 5.150 ve 58,60 varsayıldı. Bu bir yapay zeka tahminidir, yatırım tavsiyesi değildir.